दार्चुला – नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनअन्तर्गत दार्चुलाबाट निर्वाचित महाधिवेशन प्रतिनिधिको मतपरिणामले नेता धर्मानन्द जोशीको जिल्लाभित्रको राजनीतिक प्रभावलाई थप प्रस्ट पारेको छ । खुलातर्फ सबैभन्दा बढी मत ल्याउँदै पूर्वमन्त्री दिलेन्द्रप्रसाद बडू निर्वाचित हुँदा जोशीले बडूपछि दोस्रो सर्वाधिक मत प्राप्त गरेका छन् । बडूले ८७८ मत प्राप्त गर्दा जोशीले ८०४ मत ल्याएका छन् । खुलातर्फ निर्वाचित १० प्रतिनिधिमध्ये जोशीले प्राप्त गरेको मत दोस्रो उच्च हो । जोशीको यो परिणामलाई पार्टीको आन्तरिक निर्वाचनमा उनको बढ्दो प्रभावका रूपमा हेर्न थालिएको छ । विशेषगरी कांग्रेसको नयाँ तथा युवा पुस्ताबीच जोशीप्रतिको आकर्षण बढिरहेको चर्चा भइरहेका बेला महाधिवेशन प्रतिनिधि निर्वाचनमा प्राप्त मतले त्यसलाई पार्टीभित्रको निर्वाचन परिणाममार्फत समेत देखाएको छ ।
जोशीले पछिल्लो समय दार्चुलाको राजनीतिमा परम्परागत राजनीतिक शैलीभन्दा फरक ढंगबाट आफूलाई प्रस्तुत गर्दै आएका छन् । अन्तर्राष्ट्रिय संस्था तथा संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गत विभिन्न क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव बोकेका जोशीले राजनीति, कानुन, मानवअधिकार तथा द्वन्द्व व्यवस्थापनमा हासिल गरेको अनुभवलाई सार्वजनिक सेवामा उपयोग गर्ने बताउँदै आएका छन् । नेपाली कांग्रेसले २०८२ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा उनलाई दार्चुलाबाट उम्मेदवार बनाएको थियो । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा भने जोशी नेकपा एमालेका गणेशसिंह ठगुन्नासँग पराजित भएका थिए । ठगुन्नाले १८ हजार ८९१ मत प्राप्त गर्दा जोशीले १५ हजार ८३६ मत पाएका थिए । दुईबीचको मतान्तर ३ हजार ५५ रहेको थियो । निर्वाचनमा जोशी निकटतम प्रतिस्पर्धी बनेका थिए ।
निर्वाचनमा पराजित भए पनि त्यसको केही समयमै भएको कांग्रेसको आन्तरिक निर्वाचनमा खुलातर्फ दोस्रो सर्वाधिक मतसहित महाधिवेशन प्रतिनिधि निर्वाचित हुनुले जोशीको राजनीतिक यात्रामा नयाँ सन्देश दिएको छ । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा जिल्लाका हजारौँ मतदाताको समर्थन प्राप्त गरेका जोशीले पार्टीको आन्तरिक निर्वाचनमा समेत उल्लेख्य मत पाउनु उनको राजनीतिक आधार पार्टीभित्र पनि विस्तार हुँदै गएको संकेतका रूपमा लिन सकिन्छ । जोशीले आफूलाई सुशासन, पारदर्शिता र भ्रष्टाचारविरुद्धको अभियानसँग जोडेर राजनीति गर्दै आएका छन् । उनले सार्वजनिक रूपमा भ्रष्टाचारप्रति ‘शून्य सहनशीलता’को सिद्धान्तलाई आफ्नो राजनीतिक दृष्टिकोणका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । आफ्नो सार्वजनिक परिचयमा समेत उनले भ्रष्टाचारमा ‘जिरो टलरेन्स’को सिद्धान्त र व्यवहारमा आफू अघि बढेको उल्लेख गरेका छन् ।
उनको राजनीतिक प्राथमिकतामा दार्चुलाको विकाससँगै सुशासन, कानुनी शासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रणका विषय पनि देखिन्छन् । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका क्रममा समेत उनले निर्वाचन क्षेत्रको विकाससँगै कानुन निर्माण र सुशासनका क्षेत्रमा भूमिका निर्वाह गर्ने बताएका थिए । खुलातर्फ जोशीभन्दा अगाडि रहेका बडू दार्चुला कांग्रेसका पुराना तथा स्थापित नेता हुन् । बडूले २०७९ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा दार्चुलाबाट २८ हजार ५१५ मत प्राप्त गर्दै एमालेका गणेशसिंह ठगुन्नालाई २ हजार १३४ मतान्तरले पराजित गरेका थिए ।
त्यसको तुलनामा अहिलेको कांग्रेसको आन्तरिक निर्वाचनमा जोशीले ८०४ मतसहित बडूपछि दोस्रो स्थान हासिल गर्नुले जिल्लाको कांग्रेस राजनीतिमा पुस्तान्तरण र नयाँ नेतृत्वप्रतिको आकर्षणबारे पनि बहसलाई बल दिएको छ । यद्यपि एउटा आन्तरिक निर्वाचनको परिणामलाई मात्र आधार बनाएर भविष्यको राजनीतिक समीकरणबारे निष्कर्ष निकाल्न भने पर्याप्त हुँदैन । खुलातर्फ जोशीपछि पुलेन्द्रबहादुर कार्की ७५२, जगदीशबहादुर पाल ६८८, हंशराज भट्ट ६७०, ललितसिंह बोहरा ६३९, अमरसिंह धामी ६२०, नरेन्द्रसिंह धामी ५५८, जगतसिंह ठगुन्ना ५५५ र हरकसिंह विष्ट ५१६ मतसहित निर्वाचित भएका छन् । यस्तै महिला खुलातर्फ इश्वरी जोशी, आनन्दी पन्त, राजु अवस्थी र द्रोपती डाँगा निर्वाचित भएका छन् । युवा खुलातर्फ दिपक खाती र विनोद राज जोशी तथा युवा महिलातर्फ विजया जोशी निर्वाचित भएकी छन् । अपांगता तर्फ इन्द्रदेव पन्त निर्वाचित भएका छन् ।
समानुपातिकतर्फ रमेश दत्त भट्ट, वीरेन्द्रबहादुर कुँवर, अशोक साउँद, लोकेन्द्रसिंह लोथ्याल र इन्द्र साउँद निर्वाचित भएका छन् । समग्र परिणाममा दिलेन्द्रप्रसाद बडूले सबैभन्दा बढी र धर्मानन्द जोशीले दोस्रो सर्वाधिक मत प्राप्त गरेका छन् । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा निकटतम प्रतिस्पर्धी बनेका जोशीले पार्टीको आन्तरिक निर्वाचनमा समेत उच्च मत प्राप्त गरेपछि दार्चुला कांग्रेसभित्र उनको राजनीतिक उपस्थितिलाई नयाँ ढंगले मूल्यांकन गर्न थालिएको छ । सुशासन, भ्रष्टाचारविरुद्धको शून्य सहनशीलता र नयाँ पुस्तासँगको संवादलाई राजनीतिक आधार बनाउँदै आएका जोशीका लागि यो परिणाम आगामी राजनीतिक यात्राका दृष्टिले महत्वपूर्ण संकेत बनेको छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्