काठमाडौं – इरानसमर्थित यमनका हुथी विद्रोहीले साउदी अरबको राजधानी रियादसहित लालसागर तटीय क्षेत्रमा रहेका ऊर्जा केन्द्रलाई लक्षित गरी ड्रोन र ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको दाबी गरेका छन् । साउदी अधिकारीहरूले भने रियादतर्फ प्रहार गरिएको एउटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रलाई हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले बीचमै रोकेर नष्ट गरेको बताएका छन् । अन्य आक्रमणबारे भने साउदी पक्षले तत्काल पुष्टि गरेको छैन । आक्रमणबाट भएको मानवीय क्षति र भौतिक क्षतिबारे पनि विस्तृत आधिकारिक विवरण सार्वजनिक भएको छैन ।
शनिबार बिहान रियादस्थित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलनजिकै रहेको इन्धन भण्डारण ट्यांकीबाट कालो धुवाँको मुस्लो देखिएको थियो । घटनापछि विमानस्थलका उडानहरू केही समय प्रभावित भएका थिए । एएफपीका अनुसार रियादमा विस्फोटका आवाजसमेत सुनिएका थिए । जुलाईमा हुथी विद्रोहीले साउदी अरबमाथि आक्रमण तीव्र पारेयता शनिबार पहिलोपटक रियादमा हवाई आक्रमणको चेतावनी सुनिएको थियो । साउदी नागरिक सुरक्षा निकायले रियादसहित विभिन्न क्षेत्रमा सम्भावित खतराबारे मोबाइल फोनमार्फत सूचना पठाएको थियो । पछि जोखिम टरेको भन्दै ‘अल क्लियर’ जारी गरिएको थियो । हुथी सैन्य प्रवक्ता याह्या अल–सारियाले जारी गरेको वक्तव्यमा रियादका ‘संवेदनशील स्थल’ तथा यान्बुस्थित साउदी सरकारी तेल तथा ग्यास कम्पनी अरामकोका ऊर्जा केन्द्रलाई निशाना बनाइएको दाबी गरिएको छ । उनका अनुसार आक्रमणमा ठूलो संख्यामा ब्यालिस्टिक तथा क्रुज क्षेप्यास्त्र र ड्रोन प्रयोग गरिएको थियो । हुथीले उक्त आक्रमणलाई यमनको राजधानी सानामाथि साउदी अरबले गरेको भनिएको आक्रमणको जवाफ भएको जनाएको छ । हुथी विद्रोहीको नियन्त्रणमा रहेको सानामाथि पछिल्लो समय आक्रमण भएको दाबी गर्दै समूहले साउदी अरबमाथि थप कारबाही गर्ने चेतावनीसमेत दिँदै आएको छ । यद्यपि हुथीले दाबी गरेका सबै आक्रमण र त्यसबाट भएको क्षतिको स्वतन्त्र पुष्टि हुन सकेको छैन ।
साउदी नेतृत्वको गठबन्धनका एक प्रवक्ताले बिश, ताइफ, फरासान र यान्बु सहरमा सर्वसाधारणलाई लक्षित गर्ने प्रयासलाई हवाई प्रतिरक्षा प्रणालीले विफल बनाएको बताएका छन् । ती घटनामा प्रयोग भएका क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोनको संख्या र क्षतिको विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरिएको छैन । मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावबीच अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले आफ्ना नागरिकलाई सतर्क रहन र सम्भावित उडान रद्द तथा अन्य यात्रा अवरोधका लागि तयार रहन आग्रह गरेको छ । मन्त्रालयले साउदी अरबमा नागरिक विमानस्थलसमेत लक्षित गरी हुथी समूहले शत्रुतापूर्ण गतिविधि गरिरहेको उल्लेख गर्दै मध्यपूर्व हुँदै वा मध्यपूर्वमा यात्रा गर्ने योजनाबारे पुनर्विचार गर्न आग्रह गरेको छ । यमनमा अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त सरकार र हुथी विद्रोहीबीच लामो समयदेखि गृहयुद्ध जारी छ । यमन सरकारलाई साउदी अरबको समर्थन रहँदै आएको छ । पछिल्ला महिनामा हुथीले साउदी अरबभित्रका विभिन्न लक्ष्यमा आक्रमण गर्दै आएको दाबी गरेको छ ।
शनिबार यमनमा हुथी र साउदीसमर्थित सरकारी फौजबीच भएको भिडन्तमा ४८ जनाको मृत्यु भएको अपुष्ट विवरण एएफपीले सार्वजनिक गरेको छ । एएफपीले सैन्य स्रोतलाई उद्धृत गर्दै हुथीका ३१ लडाकु र सरकारी पक्षका १७ सैनिक मारिएको जनाएको छ । उक्त विवरणको स्वतन्त्र पुष्टि भएको छैन ।
संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन संगठनका अनुसार पछिल्लो लडाइँका कारण विस्थापित हुनेको संख्या एक लाख चार हजार ७९६ नाघेको छ । यसैबीच, लालसागरको सामुद्रिक मार्गमा समेत तनाव बढेको छ । हुथी समूहले रणनीतिक महत्वको मोखा बन्दरगाह सहर र पेरिम टापु आफ्नो नियन्त्रणमा लिएको दाबी गरेको छ । यी क्षेत्र एसिया र युरोपबीच हुने समुद्री व्यापारका लागि महत्वपूर्ण मार्गनजिक पर्छन् । हुथीले आफ्नो नियन्त्रणमा रहेका उत्तरपश्चिमी यमनका बन्दरगाह तथा विमानस्थलमा साउदी अरबले लगाएको नाकाबन्दीको जवाफमा सामुद्रिक नाकाबन्दी गरेको दाबी गरेको छ । होर्मुज जलडमरूमध्य बन्द भएपछि साउदी जहाजहरू तेल निर्यातका लागि लालसागरको समुद्री मार्गमा थप निर्भर हुनुपरेको बताइएको छ । यसले क्षेत्रीय द्वन्द्वको असर विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा पर्न सक्ने चिन्ता बढाएको छ । लगानी बैंकिङ कम्पनी जेपी मोर्गनले युद्धको अन्तिम परिणाम र त्यसको तेल बजारमा पर्ने प्रभावबारे आकलन गर्न कठिन रहेको जनाएको छ । पछिल्ला घटनाक्रमसँगै साउदी अरबमाथि हुथीका आक्रमण, लालसागरमा बढ्दो तनाव र इरानसँगको द्वन्द्वले मध्यपूर्वको सुरक्षा तथा विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमा थप अनिश्चितता सिर्जना गरेको छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्